De eerste "opiumwet" zoals we het in Nederland noemen werd in de Verenigde Staten ingevoerd in 1914. Vandaar spreidden de opiumwetten zich als een olievlek naar alle industrieel ontwikkelde landen. Vandaag de dag zijn er nog maar weinig mensen die zich een vrije farmaceutische markt kunnen herinneren. We achten de rol van de arts als bepaler van ons medicijnengebruik vanzelfsprekend. De autoriteit van de arts-dokter is ons met de paplepel ingegoten. Het roept bij ons geen vraagtekens op. Naast het politieke vraagstuk dat ermee gemoeid gaat, namelijk vrije toegang tot medicijnen tegenover toegang dat streng beperkt wordt door de staat, zouden we ons af kunnen vragen of artsen inderdaad geschikt zijn ons te informeren en adviseren over deze producten. Zo niet, wie dan wel?

De producenten zijn natuurlijk blij om ons te overspoelen met informatie over hun producten. Begrijpelijk genoeg kunnen we er niet op vertrouwen dat dergelijke informatie onbevooroordeeld is. Veel mensen vertrouwen op overheidsvergunningen. Vergeet niet dat "de overheid" in werkelijkheid een verzameling is van gewone mensen die bloot staan aan politieke en andere invloeden. Er is geen reden meer vertrouwen te hebben in de overheid aangaande farmaceutische zaken dan aangaande andere zaken. Een standpunt dat door "de overheid" wordt ingenomen kan van aard omstreden zijn en niet objectief.

We neigen aan te nemen dat artsen ingelicht en onbevooroordeeld zijn over medicijnen. Journalisten hebben in de laatste jaren onze aandacht gevestigd op vraagtekens over de objectiviteit van artsen gezien de agressieve marketing strategiën van de farmaceuten die op artsen gericht worden. Vragen over de kennis die artsen hebben over de middelen die zij voorschrijven moeten nog gesteld worden. Probeer eens zelf het te toetsen. De volgende keer dat uw huisarts of specialist een recept voor u schrijft, vraag hem/haar wat het halfleven van het middel is of hoe het uit het lichaam wordt verwijderd. Waarschijnlijk zal uw arts de vraag ontwijken of zeggen dat hij/zij het niet weet. Farmacochemie - de wetenschap die over medicijnen gaat - is geen verplicht vak in de artsenopleiding en de meeste artsen hebben het niet gestudeerd. Een apotheker weet over het algemeen meer over medicijnen dan een arts. De arts is hoofdzakelijk een diagnosticus, tenzij hij/zij een chirurg is.

Natuurlijk schreven artsen al middelen voor in verband met de aandoeningen die ze behandelden voordat de overheid hen een wakende rol oplegde. Vandaag de dag zijn we geneigd te glimlachen, want veel stelde de middelen van toen niet voor. Zo werd bijvoorbeeld Coca-Cola door een arts gepatenteerd en aangeprezen als versterkend voor de hersenen. Vóór 1914 viel er niet te waken over het gebruik van veel andere middelen dan opium. In de tweede helft van de twintigste eeuw groeide het aanbod van farmaceutische producten explosief. Artsen, alhoewel nog steeds in hun door de overheid opgelegde rol als farmaceutisch politieagent, bleven hoofdzakelijk diagnostici. De medische en farmaceutische beroepen zijn niet gefuseerd. De facto hebben artsen inmiddels een derde rol aangenomen. Als doelwit van de marketing campagnes van de farmaceutische industriën, functioneren zij als verkopers en promotors van die producten, weer, zonder farmaceutische opleiding.

Waar vinden we dan wél betrouwbare informatie? Waarschijnlijk is geen enkele informatiebron geheel compleet, accuraat en onvooringenomen. Wij als "patiënten" doen er voordeel aan een variëteit aan bestaande informatie te raadplegen.

Misschien toen u uw arts vroeg over het halfleven of de eliminatie van het u voorgeschreven middel, pakte hij/zij een groot boek van de plank en zocht het antwoord op. Dat boek is niet een vertrouwelijke catalogus van toverrecepten. U kunt dat boek ook lezen.